Beknopte geschiedenis en informatie over het Morgan paardenras

 

 

Painting of Justin Morgan by George Ford Morris

De Morgan is een bijzonder ras want de stamboom van alle paarden gaat terug naar één hengst: Justin Morgan.

Met zijn geringe hoogte van ongeveer 1.43 meter blonk deze opvallend kleine hengst uit in trekwedstrijden en rennen, zowel onder het zadel als aangespannen.

Justin Morgan werd in 1789 geboren en heette toen Figure. Later werd hij vernoemd naar Thomas Justin Morgan, de eerste eigenaar. Helaas is de afstamming van Justin Morgan nooit met zekerheid vastgesteld wegens gebrek aan documentatie. Onder zijn voorouders waren Arabieren, Volbloeds en waarschijnlijkheid de Welsh Cob. Ook andere Europese inheemse rassen waaronder de Dutch horse worden in de boeken genoemd.

Een volbloed True Briton die eind 18^de eeuw aan de oost kust van de Verenigende Staten bekend was als “of the best English blood” zou zijn vader geweest zijn. De moeder zou van “ Wildair breed” afstammen.

 

Ondanks zijn kleine postuur bleek Justin Morgan een opmerkelijk sterk paard, dat hard wilde werken op de boerderij. Hij werd, onder veel verschillende eigenaren gebruik voor de ploeg, als tuigpaard en in de bosbouw. De kleine Justin was niet te verslaan bij het slepen van boomstammen, zelfs als zijn rivalen twee maal zo zwaar wogen. Ook bij het rennen bleek hij onverslaanbaar te zijn.

Justin was een zeer vruchtbare hengst, die zijn nakomelingen eigenschappen meegaf als kracht, uithoudingsvermogen, snelheid en een zachtmoedige aard.

Drie van zijn zonen hebben het meest bijgedragen aan de ontwikkeling van het ras. Deze afstammelingen waren Sherman Morgan (rond 1808 geboren), Woodburry Morgan (1816) en Bulrush Morgan (1812).

De Sherman Morgan lijn stond bekend om zijn prima tuigpaarden en speelde een grote rol bij het ontstaan van andere Amerikaanse rassen: de Saddlebred, de Standardbred en de Tennessee Walker. Ook zijn er Quarter Horses die Morgan bloed in hun afstamming hebben. De Texas ranch van Tom Burnett heeft in het verleden voor een periode van zeven jaar de welbekende Morgan hengst Jubilee King als dekhengst gebruikt voor ook zijn Quarter type paarden.

De Woodburry Morgans waren erg in trek als zadel en parade paarden en de Bulrush Morgans om hun drafsnelheid (trotting speed).

Zoals zoveel rassen verloor de Morgan het van de opkomende motorvoertuigen. Ook de veelal kleinere Morgans kreeg eind 19^de eeuw veel concurrentie van de grotere Amerikaanse paarden rassen.

Mede dankzij de inspanningen van de Morgan Horse Club, opgericht in 1909, wist het ras die tegenslag te overleven. Ook de oprichting van de US Government farm in 1905 die veelal grotere maat Morgans fokte voor de cavalerie van het leger heeft positief bijgedragen aan de verdere ontwikkeling en verbreiding van het ras naar het Westen. Deze farm heeft dienst gedaan tot 1951.

Inmiddels doen de Morgans het weer prima in de USA, Er zijn erkende associations met een eigen stamboek in Canada, UK en Australië. Ook zijn er al Morgan horse clubs in Duitsland, Zweden en Italië. Steeds meer mensen in Europa, waaronder de Benelux, ontdekken de stijlvolle veelzijdige Morgans.

 

 

De kenmerken van de Morgan:

Uiterlijk:

Hoofd: expressief met een recht, of licht hol profiel, het voorhoofd is breed, met grote ogen en korte, alerte oren. Het hoofd wordt hoog gedragen

Hals: is hoog op de schuine, sterke schouders geplaatst.

Schouder: rond.

Schoft: duidelijk aanwezig. De schoft ligt doorgaans hoger dan het kruis.

Lijf: diep en compact.

Rug: kort, recht en sterk.

Lendenen: breed en een diepe flank.

Achterhand: goed gespierd.

Staart: tamelijk hoog ingepland, vol en golvend.

Manen: vol en weelderig.

Benen: recht en droog met een korte pijp, platte beenderen en voldoende lange, schuine koot.

Hoeven: goed gevormd en gezond met zeer hard hoorn.

Hoogte: tussen 1.42 en 1.57, soms ook groter.

Kleur: meestal vos, bruin en zwart maar ook palomino en valk komen steeds vaker voor. In principe zijn alle effen kleuren toegestaan Witte aftekeningen zijn toegestaan aan het hoofd en benen, maar deze mogen niet boven de knie of het spronggewicht uitkomen.

 

Beweging:

De gangen zijn licht, recht en vooral bij de show paarden ook verheven.

 

Gebruik:

De Morgan is allround, veelzijdig en wordt daarom gebruikt voor diverse wedstrijdsporten, zoals western, mennen, dressuur, springen, endurance. In de USA en Canada worden de Morgans nog gebruikt als werkpaarden op ranches. De Morgan is een ideaal gezinspaard.

 

Eigenschappen:

‘Stevige verfijning’ lijkt een goede omschrijving van de Morgan.

Intelligent, leergierig, gewillig, vriendelijk en rustig karakter, elegant, alert, snel, gehard, vrij sober, hebben zeer degelijk beenwerk, harde hoeven, veel Morgans hebben van nature “cow sense”, er zijn ook “gaited” Morgans.

 

 

Morgan families

 

Er bestaan vier erkende klassieke families binnen het Morgan ras. Een familie is een groep paarden binnen een fokprogramma die de zelfde stamvaders voeren. De grootste families zijn de “Brunks”, “Government”, “Lippitts” en de “Western Working”.

Er zijn ook kleinere families die veelal één stamvader kennen of een zelfde fokprogramma. Een dergelijke familie is bijvoorbeeld de “Lambert” Morgan”. Deze meestal vos kleur paarden hebben directe vader lijnen naar Daniel Lambert (registratie nr. 62) die weer direct terug leid naar Justin Morgan via Sherman Morgan.

 

Een bijzondere groep met een eigen fok - en trainingsprogramma is de “Park” Morgan die hoofdzakelijk voor de show rubrieken gebruikt worden. Een kenmerk van dit type Morgan zijn de extra verheven gangen met zeer hoge knie actie. Speciale training met bijpassend zadel en vaak zwaarder beslag versterken het show accent nog meer. Helaas wijkt dit type paard nogal veel af van het oorspronkelijke type.

 

Brunk family

Eén van de beroemdste families die het Morgan ras robuuster en moderner heeft gemaakt is de Brunk familie uit Springfield, Illinois. Dit fokprogramma werd gestart in 1893 door Joseph Brunk.

Deze paarden werden bekend door hun prachtige bewegingen, degelijke beenwerk en hoeven en atletische vermogen. Deze fok producten stonden aan de basis van de Western Working horses.

Het oorspronkelijke fokprogramma van Brunk startte met Lippitt foundation merries.

Enkele zeer bekende Brunk foundation hengsten waren Flyhawk en Jubilee King.

Een golden cross binnen het Brunk fokprogramma werd Flyhawk x Sentola (een vollle zuster van Jubilee King)

Een veel later fokprogramma gebaseerd op de Brunk lijnen was het “Funquest” fokprogramma van Stuart G. Hazard, Kansas.

Eén van onze merries heeft veel Funquest in haar stamboom.

 

Lippitt family

De naam Lippitt is een voorvoegsel die alle Morgans herkennen die direct afstammen van het fok programma van Robert Lippitt Knight. Zijn fokkerij was actief in Randolf, Vermont van 1927 tot 1962.

De doelstelling van Knight was het fokken van Morgans volgens het oorspronkelijke type met als stamvader Ethan Allen 2nd. Het streven was types te fokken die gelijkenis toonden met Green Mountain Morgan (registratie nr. 42) die veel zou lijken op Justin Morgan.

Kenmerken van de Lippitts zijn:

Vrij klein, compact, hoog gedragen hoofd, wat verheven gangen.

 

Government family

De meeste Morgans van tegenwoordig die voor sport doeleinden gebruikt worden hebben Government lijnen in hun stamboom. In 1905 werd door de U.S. Department of Agriculture een Morgan fokprogramma gestart in Burlington, Vermont. Het fokprogramma had ten doel het voortbestaan van het ras te waarborgen. Het oorspronkelijke type met de traditionele eigenschappen moest behouden blijven maar de Morgan mocht wel groter worden.

De foundation hengst was General Gates, geboren in 1894. De moeder van deze hengst had volbloed in haar stamboom. Drie bekende zonen van General Gates waren Linsley, Red Oak en Bennington. De eerste twee werden stamvaders voor de Western Working Morgans en Bennington  nam vanaf 1925 de plaats in van zijn vader. Bennington werd ook de stamvader van vele U.S. cavalry horses.

Twee jaar later In 1907 verhuisde de fokkerij naar de voormalige farm van Col. Joseph Battell bij Middlebury, Vermont en ging vanaf dat moment de U.S. Morgan Horse Farm heten.

Battell was zeer betrokken bij het Morgan ras en stelde als eerste het Morgan Horse register op in 1894. In zijn eerste Morgan stud boek werden alle bekende Morgans met hun stambomen geregistreerd en daarmee werd de basis gelegd voor de oprichting van de Morgan Horse Club 15 jaar later in 1909.

Dat de Government farm zeer goede paarden fokte bewijst wel het feit dat de fokproducten onder worpen werden aan uithoudingstests. Een 100 miles endurance, tijd races en sport rubrieken waren het test schema. Veel Government Morgans hebben zich dus uiteindelijk ook bewezen in de sport en op shows.

In 1950 werd de U.S. farm opgeheven en een deel van de beste paarden verhuisden naar de University of Vermont waar tot op heden de “UVM” Morgans worden gefokt.

De overige paarden van de U.S. farm werden verdeeld over andere Universities en ook verkocht onder het publiek.

Bekende nakomelingen van Bennington waren: Mansfield, Canfield, Ulysses en Querido.

Meer invloedrijke hengsten gefokt door de Goverment Farm waren: Sonfield, Mentor, Trophy en Troubadour of Willowmoor.

 

Western Working family

Deze familie heeft zich ontwikkeld over een langere periode, namelijk van 1880 tot omstreeks 1950. Ranchers en kleinere fokkers in meerdere Amerikaanse staten en Canada hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van deze “stock” horses.

De Western Working Morgans zijn een mix van de drie hiervoor omschreven families en al eerder ontwikkelde Midwest bloedlijnen die terugleiden naar Morgan hengst Black Hawk en enkele volbloeden.

Het resultaat van dit Western Working fokprogramma was een zeer goed gebruikspaard voor in het ruige Westen. Eén van de bekendste Ranches was de Sellman Ranch (1880-1925) in Texas.

Tot op heden worden er Western Morgans gefokt en gebruikt op ranches. In Montana is er de Jackson Ranch die al sinds 1920 actief is. De Morgan producten van de Jackson Ranch dragen het prefix “Mortana” voor hun namen. Ook de zeer uitgebreide Blankenship Ranch in Montana werkt met Morgans en fokt ook “color full” zoals palomino, valk en varianten van zwart. Als prefix hebben zij “TruWest”. Ook aan de Westkust zijn er Ranches met Morgans.

Bekende oorspronkelijke Western Working foundation hengsten waren: Major Gordon, The Admiral, Headlight Morgan, Red Oak, Querido, Sonfield, Montcrest Sellman, Linsley, Ken Carmen (van Jubilee King), Flyhawk, Linspar, Senator Graham, Townsend Gay Meade etc.

 

In het voorjaar van 2005 kreeg onze eigen Western Working merrie een zwart hengst veulen met als vader de Blankenship foundation hengst Truwest Pure PrairieSmoke. Ons veulen draagt de naam Hawkins Pure Smoke. Hij ontwikkeld zich nu als een zeer degelijk paard met een conformatie als van zijn Hawk voorvaders. De verwachting is dat “ Smoky” in de toekomst één van onze foundation hengsten zal gaan worden.

 

Er zijn enkele boeken in de handel over het Morgan ras, deze zijn:

“The Morgan Horse” van Sally Spencer

“The complete Morgan Horse” van Jeanne Mellin

 

Ook zijn er van de schrijfster Petty Jett Pittinger destijds twee edities gepubliceerd in 1967 en 1974. Deze boeken zijn al jaren uit de handel maar worden af en toe gebruikt aangeboden via Ebay en Amazon.

Titel: Morgan Horses

 

Flyhawk at the L.U. Sheep Company ranch in Dickie, Wyoming
Painting of Flyhawk